Konflikt „Ognia” z Armią Krajową, tom I

Pierwszy tom cyklu poświęconego relacjom między Józefem Kurasiem „Ogniem” a strukturami Armii Krajowej na Podhalu. Tom składa się z trzech rozdziałów: pierwszy rekonstruuje drogę „Ognia” przez konspirację – od Konfederacji Tatrzańskiej, przez przyjęcie do AK, dezercję i wyrok Wojskowego Sądu Specjalnego, po służbę w Armii Ludowej i tworzenie Milicji Obywatelskiej pod nadzorem NKWD. Trzeci rozdział poświęcony jest sprawom zabójstw osób pochodzenia żydowskiego na Podhalu w latach 1945–1946.
  • Autor: Marek Zapała
  • Rok wydania: 2023
  • ISBN: 978-83704-5-9
  • Liczba stron: 200
  • Okładka: miękka
  • Cena: 50 zł (+ koszt przesyłki)

Spis treści

Poniżej pełny spis treści tomu I, w brzmieniu zgodnym z wydaniem książkowym. Numery przy pozycjach oznaczają strony.

Rozdział I. „Ogień” a Armia Krajowa

  1. Wprowadzenie s. 5
  2. Historyczni mito-legendo-mani s. 8
  3. „Czym była – Dywizja Podhalańska (górska) [DG] w Konspiracji i Konfederacja Tatrzańska” s. 11
  4. Działalność „Ognia” po rozbiciu Dywizji Górskiej w Konspiracji i Konfederacji Tatrzańskiej s. 50
  5. Przyjęcie „Ognia” do Armii Krajowej s. 53
  6. Dezercja „Ognia” s. 54
  7. Wyrok śmierci WSS dla „Ognia” za dezercję s. 56
  8. „Ogień” w Armii Ludowej por. Gutmana s. 57
  9. „Borowy” informuje „Ognia”, że dochodzenia w stosunku do niego zostały umorzone s. 62
  10. Pismo Komendanta Inspektoratu AK Nowy Sącz do Powiatowego Delegata Rządu s. 64
  11. Meldunek oficera informacyjnego Stanisława Wojtasa „Stacha” s. 66
  12. Pismo Zarządu Powiatowego SL „Roch” w N. Targu do Władz Okręgowych SL „Roch” w Krakowie s. 72
  13. Oświadczenie napisane przez „Ognia” do władz SL dnia 26 listopada 1944 r. s. 73
  14. Sprawozdanie Referenta Bezpieczeństwa PDR w Nowym Targu s. 77
  15. Dowódca 1 PSP AK i Inspektor mjr Adam Stabrawa „Borowy” do dowódców Batalionów i Władz Inspektoratu s. 80
  16. Komendant Inspektoratu Nowy Sącz „Niwa” do Prezesa SL s. 82
  17. Stanowisko podziemnych struktur AK z maja 1945 r. s. 85
  18. Tworzenie Milicji Obywatelskiej pod nadzorem NKWD s. 86

Rozdział II

  1. Przysięga akowców na Biblię i Krzyż s. 110
  2. Kronika Waksmundu — ks. J. Dewera s. 115

Rozdział III. „Ogień” a Żydzi

Wprowadzenie s. 119

  1. Kulisy zamordowania 5 Żydów dnia 20.04.1946 r. w Nowym Targu s. 128
    1. Protesty Żydów z Jerozolimy s. 132
    2. Kwartalnik Historii Żydów — opracowanie prof. Juliana Kwieka s. 134
    3. Studium Zagłady Żydów — fragmenty opracowania Karoliny Panz s. 138
    4. Barbara Szuszkiewicz w książce „Dzieje Rynku w Nowym Targu” s. 141
    5. Antysemickie odezwy i ulotki sporządzone przez „Ognia” s. 142
    6. W morderstwie nowotarskich Żydów 20.04.1946 r. brali udział s. 144
    7. Tajni współpracownicy — ludzie z oddziału J. Kurasia „Ognia” s. 144
    8. Działania IPN szkodzą wizerunkowi Armii Krajowej s. 144
  2. Kulisy morderstwa 11 Żydów w Krościenku n/Dunajcem 2/3 maja 1946 r. s. 145
    1. Opracowanie ks. dr. Bronisława Krzana s. 145
    2. Świadek zdarzeń Jan Kacwin s. 145
    3. Opracowanie prof. Juliana Kwieka, historyka z UJ i AGH s. 153
    4. Opracowanie dr Karoliny Panz s. 162
    5. Wspomnienia w książce K. Garbacza „Byli chłopcy byli” s. 174
    6. Opracowanie dr. Macieja Korkucia s. 177
    7. Lista zastrzelonych i rannych Polaków pochodzenia żydowskiego s. 178
  3. Zamordowanie mieszkańca Nowego Targu Dawida Grassgruna s. 179
    1. Rotmistrz W. Budarkiewicz „Podkowa” o zamordowaniu Grassgruna s. 179
    2. Opracowanie dr Karoliny Panz s. 180
    3. Opracowanie prof. Juliana Kwieka, historyka UJ i AGH s. 185
    4. Opracowanie Krzysztofa Strauchmanna s. 185
  4. Zamordowanie w Nowym Targu przez „Ognia” i jego ludzi handlarza złotem Żyda Wacława s. 187
  5. Zamordowanie przez bandę „Ognia” 28.01.1946 r. Rudolfa Ozorowskiego s. 191
  6. Zamordowanie 4 Żydów w Maniowych 26.06.1945 r. s. 195
  7. Zamordowanie Żydów na drodze z Białki do Gronia 30.04.1946 r. s. 195
  8. Morderstwa Żydów w Rabce, Porębie Wielkiej s. 197
  9. Poszukiwania zamordowanych dziewięciorga dzieci s. 198

Sentencja s. 198

Publikacje i opracowania przywoływane w tomie

Tom nie ogranicza się do materiału archiwalnego – zestawia go z dotychczasową literaturą przedmiotu, w tym z opracowaniami autorów zajmujących wobec omawianych wydarzeń różne stanowiska. Przywoływane są między innymi prace:

  • prof. Juliana Kwieka (UJ, AGH) — m.in. na łamach „Kwartalnika Historii Żydów”
  • dr Karoliny Panz — badaczki losów społeczności żydowskiej Podhala
  • dr. Macieja Korkucia
  • ks. dr. Bronisława Krzana
  • Barbary Szuszkiewicz, „Dzieje Rynku w Nowym Targu”
  • K. Garbacza, „Byli chłopcy byli”
  • Krzysztofa Strauchmanna

Powiązane materiały na stronie

Zamów tę książkę

Wypełnij formularz, a w odpowiedzi otrzymasz potwierdzenie dostępności, łączną kwotę wraz z kosztem wysyłki oraz dane do przelewu. Na życzenie dołączam dedykację – zaznacz to w formularzu.

Formularz

Niewygodne fakty

Niewygodne fakty to przestrzeń, w której przedstawiam źródła, świadectwa i ustalenia dotyczące najbardziej spornych wątków wokół Józefa Kurasia „Ognia”.

Weryfikacja mitów

Konfrontuję tu bezkrytycznie powielaną legendę Józefa Kurasia „Ognia” z twardymi i niewygodnymi dowodami.

Spór z IPN

Oto przestrzeń, w której obnażam nieścisłości, przemilczenia i jednostronną narrację narzucaną przez oficjalną historiografię IPN.

Marek Zapała

Badacz historii podhalańskiej partyzantki, od lat walczący o prawdę historyczną i pamięć o cywilnych ofiarach na Podhalu. Prezes Niezależnego Światowego Związku Żołnierzy AK.

Zobacz również:

  • Władysław Zagardowicz „Kukułka” – akowiec, który darował życie „Ogniowi”, a trafił na Sybir

  • Franciszek Kieta „Limba” – żołnierz 1 PSP AK zesłany na Sybir po przesłuchaniu przez „Ognia”

  • Zbigniew Paliwoda „Jur” – świadek, którego nikt nie sprawdził

  • „Ciemna plama konspiracji”. Co mjr „Borowy” meldował o „Ogniu”

  • Porucznik Armii Ludowej. Dlaczego żołnierze AK uważali „Ognia” za komunistę