Jak z bandyty zrobić bohatera. Propaganda IPN i film Grzegorza Królikiewicza

Ja, Marek Zapała, jako Prezes NŚZŻ AK w Krakowie – nigdy nie odniósłbym się do okoliczności powstania filmu „A potem nazwali go bandytą”, gdyby nie proces o odszkodowanie (w wysokości 14 milionów) dla syna „Ognia” Zbigniewa Kurasia oraz wywiad reżysera Grzegorza Królikiewicza „PIWNICA DUCHOWA 26 stycznia 2016 r.”, który rozpoczyna sentencja Georga Bernarda Shaw:

„Rozum głupca przetwarza: – filozofię w szaleństwo, – naukę w zabobon, – a sztukę w zarozumiałą pedanterię”¹– „Polacy z historii uczynili obłęd …”  

Nie wiem, dlaczego ludzie, manipulując – pomawiają innych o manipulację.

W trakcie konsultacji przeprowadzonych podczas tworzenia w/w filmu fabularnego w 2001 roku (z uwagi na szereg manipulacji, półprawd – nie jest to film dokumentalny) – dyrektor krakowskiego IPN Janusz Kurtyka² oraz reżyser Grzegorz Królikiewicz ustalili cel, który należy osiągnąć dzięki tworzonemu dziłu: nie pozwolić zamydlić całą sprawę bohatera „Ognia” – 0:46: Wywiad z reżyserem G. Królikiewiczem „Piwnica duchowa” kulisy powstania filmu.

Reżyser Grzegorz Królikiewicz prezentujący bez ogródek ustalenia budowania legendy „Ognia”. Zdjęcie z reportażu „Piwnica Duchowa”

Teraz gdy rozumiem powód powstania tego filmu, zmuszony jestem do odniesienia się do poruszonych w nim kwestii i przybliżyć zawiłości tego zagadnienia oraz wyjaśnić, na czym polega manipulacja nadzorowanego przez pracowników IPN reżysera.

W PRL – bohaterem wskazywanym młodzieży za przykład był Kostka Napierski, który… okazał się szwedzkim szpiegiem.  Mam nadzieję, że nie popełnimy podobnego błędu…    

Mój punkt widzenia wynika z kilku zapomnianych artykułów, które potwierdzają stanowisko twórców legendy „Ognia”, że jeżeli cokolwiek wskazuje na ciemną stronę działalności Józefa Kurasia, to zdaniem IPN i sprzyjających mu ludzi – jest to zabieg propagandy komunistycznej…

Coraz bardziej nachodzą mnie wątpliwości: czy są jakiekolwiek różnice w metodach działania tych dwóch jakże różnych a jakże podobnych ośrodkach informacji?

Reżyser filmu został przedstawiony „żołnierzowi AK” Franciszkowi Hreśce, który przez całe życie konfabulował i posądzany był o działalność w licznych bandach złodziejskich zarówno podczas wojny z Niemcami jak i po wojnie. Ludzie byli zbulwersowani działaniami F. Hreśki, który nagle uaktywnił się po 1990r., jako patriota. Pisano do Związku AK listy o jego współpracy z bandą Frajbilików w Szaflarach. 

Sąd odmówił Franciszkowi Hreśce wypłaty odszkodowania uzasadniając decyzję faktem, że jego aresztowania związane były z kryminalnymi działaniami, a nie walką o niepodległy byt państwa.

W środowisku powojennych działaczy – „ogniowców” – podszywająch się pod AK (wymienić tu należy Tadeusza Figusa, Eugieniusza Konstantego, Franciszka Oremusa, Jerzego Widejkę, Jana Bachledę) – to właśnie Franciszek Hreśko odgrywał znacząca rolę w hołdowaniu działalności Kurasia, którego sam nie znał. To ta klika oszustów wystarała się o fałszywe dyplomy potwierdzające nadanie „Ogniowi” stopienia generała, order Virtuti Militari, stopień majora i na podstawie fałszywych informacji zainstalowała w kilku kościołach tablice upamiętniające go.

Komisja Weryfikacyjna w Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Nowym Targu odmówiła przyjęcia go do związku z uwagi na nie udokumentowaną i nie potwierdzoną służbę w AK  – mimo tego na swoim nagrobku polecił swojej rodzinie napisać na tablicy – „walka w AK.”

Nie orientujący się w całej sytuacji reżyser Królikiewicz „kupił kit”, jaki sprzedali mu ogniowcy i przedstawionego Hreśkę uważał za bohatera. Jednocześnie nie darzył sympatią rzeczywistych Akowców, o których tyle złego się nasłuchał. Stanowisko to poparł budujący mit M. Korkuć, dla którego wspomnienia i wiedza Akowców była i jest zagrożeniem. Dlatego takie jest, a nie inne spojrzenie „grzebiącego w sąsiekach” reżysera.